рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдмेрд╕िрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╕рдоाрдпोрдЬрди (Adjustment) рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдПрд╡ं рдоाрдирдХ-рдЖрдзाрд░िрдд рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдиिрдпрдо рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХिрдП рдЧрдП рд╣ैं। рдпे рдиिрдпрдо рдпू-рдбाрдЗрд╕ (UDISE) рдкोрд░्рдЯрд▓ рдкрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдЫाрдд्рд░ рд╕ंрдЦ्рдпा рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд▓ाрдЧू рд╣ोंрдЧे।
ЁЯУМ 1. рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХा рдЪिрди्рд╣ांрдХрди
рдпू-рдбाрдЗрд╕ рдкोрд░्рдЯрд▓ рдкрд░ рджрд░्рдЬ рдЫाрдд्рд░ рд╕ंрдЦ्рдпा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░:
рдоाрдирдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╕ंрдЦ्рдпा рд╡ाрд▓े рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп
рд╢िрдХ्рд╖рдХрд╡िрд╣ीрди рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп
рдПрдХрд▓ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп
рдХो рдЪिрди्рд╣िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
ЁЯУМ 2. рдкेрдпрд░ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХो рдЫोрдб़рдХрд░ рд╕рдоाрдпोрдЬрди
рдкूрд░्рд╡ рдоें рдкेрдпрд░ (Pair) рдХिрдП рдЧрдП рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХो рдЫोрдб़рддे рд╣ुрдП, рд╢ेрд╖ рдЪिрди्рд╣िрдд:
рд╢िрдХ्рд╖рдХрд╡िрд╣ीрди
рдПрдХрд▓ рд╢िрдХ्рд╖рдХ
рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдоें рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдХी рдХाрд░्рдпрд╡ाрд╣ी рдХी рдЬाрдПрдЧी।
ЁЯУМ 3. рд╕рд░рдк्рд▓рд╕ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХी рдкрд╣рдЪाрди
рдоाрдирдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╕ंрдЦ्рдпा рд╡ाрд▓े рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдоें:
рдЕрдзिрдХ рдЕрд╡рдзि рд╕े рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХो
рд╕рд░рдк्рд▓рд╕ (Surplus) рдоाрдирддे рд╣ुрдП
рдЕрди्рдп рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╡ाрд▓े рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рд╕рдоाрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
ЁЯУМ 4. рдЖрдпु рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕рдоाрдпोрдЬрди
рдЪिрди्рд╣िрдд рд╕рд░рдк्рд▓рд╕ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдоें рд╕े
рдЕрдзिрдХ рдЖрдпु рд╡ाрд▓े рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХो
рдЙрдирдХे рд╡рд░्рддрдоाрди рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдиिрдХрдЯрддрдо рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें
рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕рдоाрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
ЁЯУМ 5. рджिрд╡्рдпांрдЧ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХो рдЫूрдЯ
рдпрджि рдХिрд╕ी рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рджिрд╡्рдпांрдЧ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╕рд░рдк्рд▓рд╕ рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рд╣ै, рддो:
рджिрд╡्рдпांрдЧ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХो рд╕рдоाрдпोрдЬрди рд╕े рдоुрдХ्рдд рд░рдЦा рдЬाрдПрдЧा
рдЙрдирдХी рдЬрдЧрд╣ рдЕрди्рдп рд╡рд░िрд╖्рда рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХो рд╕рд░рдк्рд▓рд╕ рдоाрдирддे рд╣ुрдП рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा
ЁЯУМ 6. рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдЫूрдЯ
рдиिрдо्рди рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рд╕рдоाрдпोрдЬрди рд╕े рдоुрдХ्рдд рд░рдЦा рдЬाрдПрдЧा:
рдиिрдпрдоिрдд рдк्рд░рдзाрдиाрдз्рдпाрдкрдХ
31 рдоाрд░्рдЪ 2026 рдХो рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рд╢िрдХ्рд╖рдХ
ЁЯУМ 7. рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд╕рдоाрдпोрдЬрди
рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдоें рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╕рд░рдк्рд▓рд╕ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХा рд╕рдоाрдпोрдЬрди
рдЖрдпु рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ (рдЕрдзिрдХ рдЖрдпु рдХो рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा)
рдиिрдХрдЯрд╕्рде рд╢िрдХ्рд╖рдХрд╡िрд╣ीрди / рдПрдХрд▓ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा
рдпрджि рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдоें рдХोрдИ рд╢िрдХ्рд╖рдХрд╡िрд╣ीрди / рдПрдХрд▓ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╢ेрд╖ рдирд╣ीं рд░рд╣рддा рд╣ै, рддो:
рдЕрд╡рд╢ेрд╖ рд╕рд░рдк्рд▓рд╕ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХा рд╕рдоाрдпोрдЬрди
рдЕрди्рдп рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдбों рдоें рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा
рдЗрд╕рдоें рднी рдЕрдзिрдХ рдЖрдпु рд╡ाрд▓े рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХो рдиिрдХрдЯрддрдо рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдЖрд╡ंрдЯिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा
ЁЯСЙ рдпрдеाрд╕ंрднрд╡ рдорд╣िрд▓ा рд╢िрдХ्рд╖िрдХाрдУं рдХा рд╕рдоाрдпोрдЬрди рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдХे рднीрддрд░ рд╣ी рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
ЁЯУМ 8. рдЕрди्рддः рдЬрдирдкрджीрдп рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░рдг
рдЬрдирдкрдж рдХे рднीрддрд░ (Inter-District рдирд╣ीं)
рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдХृрдд рдЕрдзिрдХ рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╕ंрдЦ्рдпा рд╡ाрд▓े рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рд╕े
рд╢िрдХ्рд╖рдХрд╡िрд╣ीрди рдПрд╡ं рдПрдХрд▓ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдоें
рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдЗрд╕ рд╕ीрдоा рддрдХ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдХि:
✔️ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рди्рдпूрдирддрдо 02 рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ों।
✅ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
рдпे рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдиिрдпрдо рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि:
рдХोрдИ рднी рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╢िрдХ्рд╖рдХрд╡िрд╣ीрди рди рд░рд╣े
рдПрдХрд▓ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो
рд╡рд░िрд╖्рда, рджिрд╡्рдпांрдЧ рдПрд╡ं рдорд╣िрд▓ा рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд╣िрдд рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рд╣ें
ЁЯУв рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рд╕рд▓ाрд╣ рджी рдЬाрддी рд╣ै рдХि рд╡े рдЕрдкрдиे рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХी UDISE рд╕्рдеिрддि, рд╕ेрд╡ा рдЕрд╡рдзि рдФрд░ рдЖрдпु рд╕ंрдмंрдзी рд╡िрд╡рд░рдг рдкрд╣рд▓े рд╕े рдЬांрдЪ рд▓ें।